De lijst van meneer Rosenblum

Boekenbuzz recensie - Als Jack (met zijn lengte van een meter zestig), zijn echtgenote Sadie Rosenblum en hun eenjarige dochter Elizabeth in augustus 1937 aankomen in het Engelse Harwich, krijgen ze meteen een pamflet met de Terwijl u in Engeland bent: nuttige informatie en vriendelijk advies voor iedere vluchteling. Jack ziet dit als een recept voor geluk en is vastbesloten om meteen de Engelse taal te leren en om een lijst te maken van alle dingen die er voor zullen zorgen dat hij en zijn gezin als Engelsen zullen worden geaccepteerd in plaats van als Joden.

De perfecte Engelsman
Ze gaan in de Commercial Road in Londen East End wonen en op intuïtie gebruikt Jack al het geld dat hij heeft - £10 – om restanten Royal Wilton vloerkleden te verkopen aan andere vluchtelingen zodat zij hun schamele appartementen er mee kunnen aankleden. Hij wordt zeer succesvol en rijk, maar wordt niet als Engelsman geaccepteerd ondanks het feit dat hij alle bekende ‘regels’ heeft gevolgd en zelf ook nog eindeloze lijsten met do’s and dont’s heeft samengesteld om hem te helpen bij zijn zoektocht. Dan wordt hij gearresteerd en gevangen gezet, om later te worden overgebracht naar een interneringskamp in Dorset.

Hij komt er weer snel uit en gaat terug naar Londen, maar zijn korte verblijf op het platteland was hem goed bevallen, dus als hem het lidmaatschap van een golfclub wordt geweigerd (een ‘herenhobby’) vanwege zijn achtergrond, besluit hij om een vervallen landhuis in Dorset te kopen en Sadie en Elizabeth uit hun vertrouwde omgeving te halen. En weer wordt hij bespot door de dorpelingen in de pub, en de plaatselijke grootgrondbezitters als hij van plan is om zijn eigen golfbaan op zijn eigen land in de Blackmore Vale aan te leggen volgens de principes van de golfer en ontwerper uit de VS, Bobby Jones, met wie hij regelmatig contact heeft.

Het wol-varken
Alles kom tot een hoogtepunt als de dorpelingen, die werken aan de aanleg van de golfbaan, zich schuldig maken aan het vernielen van de baan en de schuld geven aan een mythisch beest, het Dorset wol-varken, ‘een gigantisch, woest beest’. Jack weet dat ze hem in de maling nemen met doet net of hij dat niet in de gaten heft, en hierdoor maakt hij zijn eerste vriend, Curtis, een boer op leeftijd. Ondertussen staat Jack bij alle dorpelingen bekend als Mr Rose-in-bloom, en geleidelijk krijgt hij van de meesten van hen respect en hulp. Vooral als hij hogere verdiensten aanbiedt dan een plaatselijke makelaar.

Hij verkondigt dat de golfbaan een toernooi organiseert ter ere van de kroning van de koninging en dat Bobby Jones de eregast zal zijn. Tijdens dit alles moet Sadie het alleen rooien en is doodongelukkig. Anders dan haar man en hun inmiddels zeer goed opgevoede dochter Elizabeth, wil zij geen afstand doen van haar Joodse achtergrond en ervaart het leven in Dorset als zwaar, en begrijpt ze niet waarom haar man zoveel geld uitgeeft aan de golfbaan. Maar ze klaagt nooit, totdat alles haar op een dag teveel wordt en ze op een winterse avond naar buiten wankelt en bijna verdrinkt in een vijver.

Op dit moment worden Jack’s ogen geopend en realiseert hij zich hoeveel hij van zijn vrouw houdt. Na vele ervaringen, en nadat hij vele harde lessen heeft gehad, krijgt Jack eindelijk wat hij al zo lang wil, een vriendschap voor het leven, en eindigt zijn leven als een wijze en geïntegreerde Engelsman.

Recent tijdsbeeld
Dit is niet een doorsnee-boek, maar de excentriciteit is geweldig, het geeft prachtige beschrijvingen van Dorset, en nauwkeurig omschreven karaktertrekken van de dorpelingen en hun tradities, maar ook van de grootgrondbezitters. Er zijn pakkende en schrijnende momenten, bijvoorbeeld wanneer Jack Rose-in-Bloom zo hard vecht om de arrogantie en ergernissen in Dorset te begrijpen, ondanks al zijn inspanningen om het goed te doen. En dan is er ook nog het onverwachte succes als de golfbaan op tijd klaar is voor de kroning, die iedereen bij elkaar brengt. Alhoewel het verhaal zich in de eerste helft van de 20e eeuw afspeelt, zijn de immigratie-kwesties die aan bod komen niet erg anders dan die waar we tegenwoordig tegenaan lopen, alhoewel racisme beter gecamoufleerd wordt.