Hermans in hout

Vrij Nederland recensie - Het scheelde weinig of Willem Frederik Hermans (1923-1995) was kort na de Tweede Wereldoorlog wereldberoemd geworden. Als fysisch geograaf. Hermans werkte in 1948 enige maanden in Canada als assistent-houtcontroleur voor Nederlandse papierfabrieken, op Newfoundland - vlakbij het 'geologisch juweel' Gros Morne. Hij was weliswaar nog niet afgestudeerd als fysisch geograaf, maar beslist op de hoogte van de theorie van Wegener, een theorie die hij - zo stelt Hermans-biograaf Willem Otterspeer - na een bezoek aan Gros Morne had kunnen ombuigen naar de plaattektoniek.

Dat is een theorie uit de jaren zestig van de vorige eeuw waarmee we kunnen verklaren 'waarom er aardbevingen en tsunami's zijn, hoe gebergten, vulkanische activiteit, de vorm van continenten ontstaan en hoe de verspreiding van mineralen en zelfs van planten en diersoorten in zijn werk gaat'.

Eigenlijk, zegt Otterspeer, lag die vondst voor het oprapen. Hermans hoefde alleen een 'betrekkelijk comfortabel bootje' te nemen naar de overkant van Bonne Bay en 'een wandelingetje gaan maken op een zonovergoten tafellandschap'. Maar, zegt Otterspeer met een uitroepteken, Hermans ging niet eens naar Gros Morne toe! 'Want hij was geen fysisch geograaf maar schrijver.'

Later zou Hermans in de gaten krijgen dat hij, daar in Canada, zijn kans op wereldfaam gemist had. Karakteristiek genoeg zou hij dat gegeven gebruiken in een verhaal.

Er zijn meer fijne anekdotes uit Hermans' bestaan te halen in Willem Otterspeers Hermans in hout. De Canadese avonturen van Willem Frederik Hermans. Geweldig is het verhaal hoe de rijbewijsloze Hermans daar een tweedehands auto koopt, om vrijwel direct te botsen tegen een geparkeerd exemplaar. Daar kon hij nog ongezien maken dat hij wegkwam, maar bij een tweede aanrijding lukte dat niet. Hermans liet de briesende eigenaar achter, maar de politie vatte hem in de kraag en hij moest mee naar het bureau. Daar werd hem opgelegd zijn rijbewijs te halen. Hermans besloot het voertuig van de hand te doen.

Lees hier de volledige recensie van Vrij Nederland.