PrintSchrijven is voor Gerrit Komrij even noodzakelijk als ademen, en al schrijvend beschouwt hij kritisch en met humor de tijdgeest: de opkomst van het populisme, de ontaarding van de seksualiteit en het verraad van zijn eigen generatie. De generatie die in de jaren zestig beloofde de wereld te vernieuwen en een paradijs op aarde te scheppen. Zijn oordeel is vernietigend: met bluf en handigheid is zij aan de macht geraakt en met die macht heeft ze vrijwel overal de grootst mogelijke narigheid aangericht.
In Morgen heten we allemaal Ali gaat het natuurlijk ook over muziek, literatuur en poëzie, die meer kunnen dan troosten. 'Poëzie is niet alleen een aanjager van dromen, een bezweerder van angsten, een opwekker van doden, maar ook de meest betaalbare en meest gulle toverdokter.'
Combined search
Morgen heten we allemaal Ali
Vrij Nederland recensie - Goed om zo’n dickensiaanse conservatief het eigene van de literatuur te zien verdedigen: mythen, leugens, verguldsel en een wereldbeeld. De eerste indruk bij de essaybundel Morgen heten we allemaal Ali: Gerrit Komrij (1944) heeft zijn straatje aangeveegd.
Voorjaarsschoonmaak, verzamelbundel, bric-à-brac. Nogal wat kende ik immers: zijn lezingen over respectievelijk zijn jarenzestiggeneratie, homoseksualiteit en polemiek; ook is een eerder boekje over Richard Wagner integraal in deze bundel opgenomen. Zelf zegt hij weliswaar in de Verantwoording dat de teksten 'ruimhartig herzien een aangevuld' werden, dus in fris verband gezien moeten worden, maar dat is op die plaats meestal een standaardformulering. Hier niet. Komrij heeft die zo diverse teksten tot een verrassende eenheid gesmeed. Morgen heten we allemaal Ali leest als een indirect zelfportret. 'Via' is het sleutelwoord: in dit boek en in Komrijs kunst-, literatuur- en levensopvatting, die overigens samen lijken te vallen. Al lezende krijg je dat door, maar de goede verstaander had gewaarschuwd kunnen zijn via de drie motto's. Gewoonlijk fungeren die als aanwijzingen hoe onderhavig boek te lezen, maar in dit geval preciseert het de via de titel aangegeven thematiek.
Het eerste motto dat ons herinnert aan een eerdere waarschuwing luidt: 'Op een dag zullen we wakker worden en allemaal Ali heten.' Een zinsnede uit Komrijs titel Dit helse moeras (1983). Iets waar hij verderop in Morgen heten we allemaal Ali op terugkomt: '"Op een morgen zullen we allemaal wakker worden en Ali heten." Dat schreef ik in 1983. En ik ben geen profeet. Maar ik heb ook geen stront in mijn ogen, zaagsel in mijn kop.' Elders neemt hij ironisch afstand van cultuurpessimisten als George Steiner en 'Spengler'. Mogelijk doelt hij niet alleen op de vooroorlogse Oswald Spengler, maar ook op de scherpe islamkritische columnist Spengler van de Asia Times. Komrij acht zich géén pessimist: 'Een pessimist is iemand die het donkerder inziet dan het in werkelijkheid is. Ik zie het ook donker in, maar het is de werkelijkheid.'
Less hier de volledige recensie van Vrij Nederland.
- 0x aangeraden
- 0x afgeraden
- 0x gewenst
- 0x nu aan het lezen
- 183 keer gelezen
