Niemandsland

De mening van de VPRO: "Dankzij deze prachtige roman weten we hoe het voelt om op te groeien onder het juk van de grote Leider, de uitmuntende Gids, de Redder van het Land, de grote Leraar en Weldoener, de Zoon van de Woestijn. Want hoewel we de afgelopen weken ook in de krant konden lezen hoe de Libische staatstelevisie eind jaren zeventig toonde hoe verraders werden opgehangen, maakt de beschrijving van Matar oneindig veel meer indruk. Het beeld van de buurman, die om genade smekend, in zijn broek pissend, het trapje beklimt dat hem naar de strop voert, is even gruwelijk als meesterlijk."

In zijn meeslepende debuutroman Niemandsland vertelt Hisham Matar in schitterende taal het verhaal van Suleiman, een gevoelige Libische jongen. Tegen de achtergrond van de grillige dictatuur van Khadaffi vat het negenjarige jongetje een tedere liefde op voor zijn nog jeugdige moeder. Als zijn vader op reis is, mag hij bij haar in bed slapen en vertelt zij hem, aangeschoten door de drank, in geuren en kleuren over haar ongelukkige jeugd en haar afgedwongen huwelijk.
Wanneer Khadaffi's geheime politie een buurman arresteert besluit Suleimans vader, die in het geheim betrokken is bij het verzet, uit voorzorg onder te duiken. Suleiman, die de ernst van de situatie niet beseft, geeft de politie informatie die tot zijn vaders arrestatie leidt. De moeder zoekt nu nog vaker haar toevlucht tot de fles.
Ernstig mishandeld en als een gebroken man komt de vader ten slotte vrij. Hij zal niet lang meer leven. Suleiman ziet kans naar Egypte te ontkomen, waar hij zich ontheemd voelt. Hij mist zijn land, zijn familie en zijn jeugdliefde, die met zijn beste vriend trouwt. Jaren later zoekt zijn moeder hem in Egypte op. Suleimans liefde voor haar, zijn eerste echte liefde, laait weer op.

Niemandsland doet door zowel stijl als thematiek denken aan De vliegeraar van Khaled Hosseini: het is even beeldend verteld en even aangrijpend. Het boek geeft een onthullend beeld van het nooit eerder in een roman zo levensecht beschreven Libië onder de revolutionaire nieuwe orde van Khadaffi. Maar bovenal schetst het een even onvergetelijk als ontroerend portret van een jongen die opgroeit in een gezin dat verscheurd raakt door geheimen en verraad.

Lees hier de hele recensie op de site van de VPRO.