Een mens zit op een andere manier vast aan zijn hersenen dan aan bijvoorbeeld zijn benen of zijn galblaas. Wie zijn galblaas kwijtraakt, blijft als mens geheel aan dek. Maar wie een deel van zijn hersenen moet prijsgeven vanwege een ongeluk, een tumor of een bloeding, kan eindigen met een ernstig verdraaide versie van zichzelf. Een beschadigd brein betekent een beschadigde ziel.
Op zoek naar een dieper inzicht in de relatie tussen onze hersenen en onszelf, volgde arts en filosoof Bert Keizer gedurende enkele maanden een aantal hersenchirurgen en hun patiënten van zeer dichtbij. Patiënten beziet hij niet alleen als medische gevallen, maar in de eerste plaats als mensen, die te maken krijgen met onthutsende veranderingen. Hij schetst een levendig en uitermate realistisch beeld van hun lotgevallen, vol dialogen en filosofische terzijdes. Zijn collega's bewondert hij om hun durf en vaardigheid, maar hij stelt ze ook kritische vragen over de gevolgen van hun ingrepen.
Onverklaarbaar bewoond is een even belangwekkend als onthutsend relaas in de kenmerkende Keizerstijl: nuchter en scherp, maar ook soepel, en met onnadrukkelijk mededogen.
Over de auteur
Bert Keizer (1947) is arts en filosoof. In 1994 verwierf hij landelijke bekendheid met de bestseller Het refrein is Hein - Leven en sterven in een verpleeghuis (65.000 exemplaren verkocht). Daarna schreef hij een roman, Tijdelijk feest, en een introductie op het denken van Ludwig Wittgenstein, Taal, de dwalende gids. In 2008 verscheen zijn vertaling van een aantal brieven van Emily Dickinson onder de titel Welk een waagstuk is een brief. Keizer is columnist van Trouw en van Medisch Contact.
Onverklaarbaar bewoond
BoekenBuzz recensie - In Onverklaarbaar bewoond volgt arts-filosoof Bert Keizer gedurende drie maanden een aantal neurologen en hun patiënten in het VU Medisch Centrum in Amsterdam om een antwoord te krijgen op de broodnuchtere vraag: wat gebeurt er met iemand als je zijn hoofd openmaakt en in zijn hersenen snijdt?
Een lugubere waarheid
Een vraag die meteen de onweerstaanbare aantrekkingskracht van het boek verklaart, want Keizer beschrijft zaken die appelleren aan onze grootste angsten, dingen die niemand wil meemaken maar waar veel mensen stiekem toch nieuwsgierig naar zijn. Het huiveringwekkende zit hem echter niet zozeer in de plastische beschrijvingen van hersenoperaties waar hij getuige van is (alhoewel...), maar eerder in de gewaarwording die tijdens het lezen doordringt dat het noodlot iedereen kan treffen.
Keizer staat erbovenop als een chirurg in hersenweefsel snijdt, terwijl hij niet eens zeker weet of hij zich op de juiste plek bevindt, dat zal na afloop moeten blijken. Intussen vliegen de vaak cynische grappen en grollen door de operatiekamer, iets wat in eerste instantie onthutst, maar later door een chirurg wordt verklaard als middel om emotionele betrokkenheid te voorkomen.
Snijden in de ziel
Het risico op ongewilde hersenbeschadiging is bij een neurologische ingreep altijd aanwezig, waardoor de chirurg moet leven met de mogelijkheid dat een patiënt er na afloop slechter aan toe is dan tevoren. Dit gegeven is erg nadrukkelijk aanwezig in het boek, wat niet vrolijk stemt en waarmee Keizer de kritiek oogstte in de medische wereld iets te ongenuanceerd te zijn. Het doet echter niets af aan het punt dat hij wil maken: snijden in de hersenen is snijden in de ziel.
Onverklaarbaar bewoond is beslist geen kil verslag vanuit de operatiekamer, integendeel. Keizer beschrijft even uitvoerig en betrokken hoe de patiënten hun aandoening en behandeling zelf ondergaan en laat daarbij ook familie en naasten aan het woord. Daarnaast zijn er veel filosofische observaties over de samenhang en wederzijdse afhankelijkheid van brein en lichaam en persoonlijkheid en menselijke eigenschappen die tot overpeinzing uitnodigen.
‘They love to put their toe in the cold water of fear to see what it’s like,’ gaf master of suspense Alfred Hitchcock ooit als verklaring waarom mensen van zijn films hielden, en dat is precies wat het lezen van Onverklaarbaar bewoond zo’n fascinerende exercitie maakt.
- 0x aangeraden
- 0x afgeraden
- 0x gewenst
- 0x nu aan het lezen
- 245 keer gelezen



