Daphne Deckers

Generatie ‘nu’ is voortdurend op zoek naar nieuws dat nog nieuwer is. Liefst in 140 tekens.

Afgelopen zomer kocht ik in Amerika het nieuwe, vuistdikke boek van Stephen King, Under the Dome (Gevangen). Ik ben al jaren een fan van King. Hij heeft een geheel eigen, dwingende manier van schrijven die ervoor zorgt dat je zijn boeken niet kunt neerleggen. Tenminste – zo heb ik dat altijd ervaren. Tot nu. Want ik krijg Under the Dome maar niet uitgelezen. Dat ligt niet aan het verhaal, maar aan mij. Zo’n dik boek – het lijkt wel of ik het ben verleerd.

De media doen tegenwoordig hun best om zo kort mogelijk te zijn, uit angst lezers en kijkers kwijt te raken. Een krant als nrc.next geeft boven ieder artikel alvast in een paar woorden de hoofdpunten aan, zodat de gehaaste lezer kan koppen-snellen. Gratis kranten als Metro brengen het meeste nieuws in éénregelige soundbites, op Twitter mag je maar 140 karakters vullen en radiozenders brengen ‘het wereldnieuws in dertig seconden’. Mobiele telefoons bevatten voorgeprogrammeerde antwoorden voor sms’en (waaronder: ‘Ik ook van jou’) zodat je nóg sneller kunt reageren. Zelfs een mastodont als het Journaal brengt op de late avond een verkorte versie van het nieuws.

Terwijl ik mij afvroeg waarom ik zo zat te worstelen met Under the Dome, zag ik dat ene Nicholas Carr precies hierover een boek heeft geschreven: The Shallows – What the Internet is Doing to Our Brains. Carr betoogt hierin dat de voortdurende stortvloed aan nieuws, updates en informatie ook van grote invloed is op de werking van onze hersenen. Research doen in een bibliotheek is ongeveer even gedateerd als krassen op kleitabletten. Je hoeft tegenwoordig niets meer te onthouden, want alles is te vinden via Google. En die informatie is beknopt en ter zake doende. Jongeren kijken naar een encyclopedie alsof het een bakelieten telefoon is: te zwaar, te langzaam, te groot.

Maar dit geldt niet alleen voor jongeren; ook Nicholas Carr schrijft dat hij – tot zijn verwarring en verdriet – het geduld is verloren voor dikke boeken. Is dit een goede of een slechte ontwikkeling? Ik weet het niet. Het is nu eenmaal zo. Het gebeurt nú, en de gevolgen zijn voor later. Want ‘nu’ is het huidige toverwoord. En dan bedoel ik niet de boeddhistische manier van leven-in-het-nu, maar het koortsachtige doorklikken, op zoek naar nog nieuwer nieuws. Ik zit bijvoorbeeld op Hyves en Facebook, en voel een constante druk om mijn status (‘Wat ben je aan het doen?’) te updaten. Liefst ook nog een beetje leuk en snel, en van nú, want anders is het moment alweer voorbij. Maar juist omdat mijn vrienden allemaal hetzelfde doen, hebben we – wanneer we elkaar écht ontmoeten – nauwelijks nog iets om over te praten. ‘Ik heb een trektocht gemaakt door de jungle van Cambodja!’ Weet ik, ik heb de foto’s al gezien.

We leven onder het juk van wat ik ‘de popcornmedia’ zou willen noemen: pop, pop, pop, steeds ontbrandt iets nieuws. Nog heter, nog beter. En we blijven het maar vreten tot we er misselijk van worden. En dan nog gaan we door. Want we moéten door. Niets is namelijk zo snel oud als het nieuws. Stephen King heeft het goed gezien: we zitten allemaal vast onder een dome. Deze koepel is echter niet buitenaards, maar een zelfgekozen dwangbuis van internet en nieuwe media. Ik ben er klaar mee. Ik ga offline. Tijd voor een beetje zuurstof! Eens kijken hoe ik dat in 140 karakters aan de wereld kan mededelen.

Lees ook het artikel: Wat leest en schrijft Daphne Deckers.