Isabel Allende

Sausalito, een kleine havenstad bij San Francisco waar de succesvolste schrijfster van Latijns-Amerika al bijna twintig jaar haar kantoor heeft, is een paradijselijk oord. Het wordt aan een kant begrensd door de zee en aan de andere kant door bossen. De kronkelige straatjes doen denken aan soortgelijke plekjes in Chili, het land waarmee Isabel Allende (67) vooral wordt geassocieerd. Slechts weinig mensen weten dat ze in Peru is geboren en een deel van haar kindertijd doorbracht in Bolivia en Libanon, dat ze als volwassene in België heeft gewerkt en dertien jaar in ballingschap doorbracht in Venezuela, tot de liefde haar deed belanden in Californië, waar ze nu woont.

Nadat in 1982 Het huis met de geesten een van de grootste successen in de Spaanstalige literatuur werd, schreef ze nog achttien boeken die van haar een beroemd schrijfster hebben gemaakt. Maar de nicht van de overleden Chileense president Salvador Allende heeft veel verschillende dingen gedaan: gastvrouw van een televisieshow in Santiago, sterredacteur bij een plaatselijk tijdschrift (Paula), waar ze haar gevoel voor humor toonde, VN-functionaris, toneelschrijfster, vertaalster van romans en administratief medewerker bij een middelbare school tijdens haar ballingschap in Caracas.

Ook haar literaire productie is gevarieerd: ze heeft zich gewaagd aan magisch realisme, aan historische romans, literatuur voor kinderen en jongvolwassenen, memoires, korte verhalen en zelfs kookboeken.

In 1992 overleed haar 28-jarige dochter Paula, nadat deze door een medische fout in coma was geraakt. Allende schreef er een boek over, Paula. Deze ‘afscheidsbrief’ van een moeder aan haar stervende dochter werd een internationale bestseller. Ook in de opvolger, De som der dagen, richtte Allende het woord tot haar dochter. Ze vertelt aan Paula hoe ze de draad weer heeft opgepakt en hoe ze erin slaagt het leven met een glimlach tegemoet te zien. Paula en De som der dagen gelden als Allende’s meest autobiografische werken.

In haar op een na laatste roman deed ze het personage van Zorro, Diego de la Vega, herleven. Er werd een film en een theaterstuk op gebaseerd. En haar meest recente boek, Het eiland onder de zee, is een historische roman over de slavernij in Haïti.

Tijdens de research voor haar nieuwste boek, neemt Isabel Allende de tijd voor een gesprek met ons. Juliette, haar assistente en een van de personages uit De som der dagen, laat ons binnen. Juliettes zoon Achilleas, en Nicole, de kleindochter van Isabel maken hun huiswerk in het kantoor – half dromenfabriek en half advocatenkantoor – dat Allende met haar man William Gordon deelt.

Boekenbuzz: U hebt nu de leeftijd waarop u met pensioen zou kunnen gaan, maar u blijft even hartstochtelijk werken als voorheen. Waarom?
ALLENDE: Schrijven is mijn leven. In ieder boek onderzoek ik iets. Dit jaar had ik bijvoorbeeld een goed verhaal in mijn hoofd, maar het kwam niet van de grond. Uiteindelijk zei ik tegen mezelf: hoe goed het verhaal ook is en hoeveel onderzoek je ook hebt gedaan, het raakt absoluut je ziel niet. Ik hield ermee op en ben aan iets anders begonnen, en we zullen wel zien of het iets wordt. Als ik niet schrijf, voel ik me leeg. Het is een deel van mijn leven geworden. Ik beschouw het niet als werk, ik doe het niet om geld te verdienen. Ik schrijf zoals andere mensen mediteren, bidden of reizen.

Boekenbuzz: Wat u net vertelde, dat u soms iets wil schrijven en tenslotte aan iets anders begint, hebt u dat vaker?
ALLENDE: Ja, het gebeurde ook toen ik De som der dagen begon te schrijven, mijn memoires die in 2008 zijn uitgegeven. Aanvankelijk was het mijn bedoeling een ander boek te schrijven waarvoor ik vier jaar lang onderzoek had gedaan, maar toen ik eraan wilde beginnen, bekroop me een enorme angst. Het voelde niet goed en ik begon te twijfelen.

Boekenbuzz: Hoe liep het af?
ALLENDE: Op dat moment belde mijn agent en zei: ‘Nee, wat jij moet doen is iets autobiografisch schrijven, zoals Paula. De mensen wachten daarop.’ Dat opende een deur voor me. Ik dacht: hé, dat is veel gemakkelijker.
 
Boekenbuzz: En was dat ook zo?
ALLENDE: Nee. Het bleek helemaal niet zo gemakkelijk, omdat het niet alleen over mij ging, maar ook over de mensen in mijn omgeving. Toen ik het manuscript af had, moest ik het naar iedereen sturen ter goedkeuring. Daar ging veel tijd in zitten omdat het in het Engels moest worden vertaald (de helft van hen spreekt geen Spaans) en ik moest een compromis vinden tussen wat zij wilden en wat ik wilde, en dat nam een paar maanden in beslag.

Boekenbuzz: Een historische roman schrijven lijkt me een stuk eenvoudiger.
ALLENDE: Ja, iedere soort roman. Je hoeft niemand om toestemming te vragen en je kunt doen wat je wilt. In een roman ben je God. Een autobiografie moet zo dicht mogelijk bij de waarheid komen. En jouw waarheid is nooit dezelfde als die van een ander.

Boekenbuzz: Hielp het schrijven van De som der dagen u dingen over uzelf te ontdekken?
ALLENDE: Ja, ik ontdekte dat ik erg matriarchaal ben, en dat kan zeer vervelend zijn voor de mensen in je omgeving omdat iedereen zijn eigen leven wil leiden. Niemand wil een grootmoeder of een moeder die zijn leven regelt of overdreven beschermend is. Zelf wil ik dat ook niet. Iedereen zoekt zijn onafhankelijkheid.

Boekenbuzz: Was dat alles?
ALLENDE: Nee. Het heeft me ook geholpen de weg te zien die ik heb afgelegd, vooral met Willy, mijn echtgenoot. Ik wist niet hoe moeilijk het is geweest tot ik het opschreef.

Boekenbuzz: Hoezo?
ALLENDE: De eerste jaren waren moeilijk omdat ik in dit land kwam zonder het Engels te beheersen.Willy en ik komen uit totaal verschillende culturen en moesten elkaar nog goed leren kennen. Later werd mijn dochter Paula ziek en bracht ik een jaar aan haar zijde door. Toen ze overleed, was ik in diepe rouw. Vervolgens stierf de dochter van mijn man en begonnen we aan een nieuwe fase van rouw. Het waren vijf moeilijke jaren, maar we hebben het overleefd dankzij therapie, liefde en geluk.

Lees hier het volledige interview met Isabel Allende